Mus(t) Reads

Uncategorized

Ontdooien en andere gekke winterwoorden en -uitdrukkingen

De eerste nachtvorstjes zijn reeds gepasseerd en ook de Sint moet uitkijken bij het schoorsteenvullen dezer dagen. Winter is coming en dat betekent krabben, glibberen, bevroren snotneuzen en wellicht wat sneeuwpret, maar waarschijnlijk vooral veel sneeuwsmurrie. Gelukkig kun je in de winter ook lekker binnen bij de kachel zitten met warme chocolademelk of een Pumpkin Spiced toverkoffie en je verkneukelen op het aangezicht van die arme zielen die besjaald en gemutst door je straat heen ploeteren.

 

Als taalfetisjist kan ik mij ook bijzonder verheugen op allerhande woorden en zinnen die geassocieerd worden met de winter en die de komende weken dan ook veelvuldig de revue zullen passeren. Waarover ik mij bijvoorbeeld altijd heb verwonderd, is waarom men ‘ontdooien’ zegt. Ont- is, zo dacht ik, een prefix of voorvoegsel dat een ontkenning (ha, de ironie) of tegenstelling aangeeft, zoals in ‘ontspannen’ (weggenomen spanning). ‘Ontdooien’ is op zo’n manier dan toch het ontkennen van dooi en dus vorst! Mijn vermoeden bleek echter onjuist, want, zo leert het Genootschap Onze Taal: het voorvoegsel ont- kent (niet ontkent) meerdere betekenissen! Te weten: verwijdering (‘ontkomen’ of ‘ontvetten’), tegenstelling (‘ontsluiten’ of ‘ontkennen’), maar dus ook: het beginnen van een handeling. Voorbeelden van woorden die deze betekenis van ont- meedragen, zijn: ‘ontwaken’, ‘ontbloten’, ‘ontnuchteren’ en dus ook ‘ontdooien’.  Doorgaan met het lezen van “Ontdooien en andere gekke winterwoorden en -uitdrukkingen”

Nederlandse Taal, Onderzoek, Opinie

Complimenten op de werkvloer: Do’s and Don’ts!

Mus van het dak Complimenten op de werkvloerHet is altijd leuk om een compliment te krijgen. Niet alleen voelt dit goed, onderzoek toont aan dat het ook de productiviteit verhoogt! Althans, bij een welgemeend compliment. En dat is nu precies waar de schoen soms lijkt te wringen als het gaat om complimenteren op de werkvloer. Hoe oprecht is het compliment dat je krijgt eigenlijk? Schuilt hier soms eigenlijk een stuk (opbouwende) kritiek in, of lijkt het compliment tussen neus en lippen door vooral de complimentengever een schouderklopje te geven? En daarop aanhakend: op welke manier geef jij zelf eigenlijk complimenten? Misschien valt het collega’s op dat je altijd veel complimenteuzer bent naar de baas dan naar directe collega’s (slijmbal-alert!), of dat je vooral veel complimenten geeft over iemands uiterlijk (oppervlakkig!). Zucht…, en dat terwijl je gewoon iets aardigs wilde zeggen! De Haagse politiek is kinderspel vergeleken bij de immer onduidelijke ‘kantoorpolitiek’ en daarom hierbij een kleine gids voor het geven én in ontvangst nemen van complimenten op de werkvloer. Doorgaan met het lezen van “Complimenten op de werkvloer: Do’s and Don’ts!”

Nederlandse Taal, Opinie

Vijf Nederlandstalige nummers die echt nergens op slaan

Nederpop Tekst Mus van het DakIn een ver verleden wees een vriend mij op het bestaan van ‘De Snijtafel’. Dit ludieke, inmiddels door de VPRO geproduceerde programma, begon als een webkanaal op Youtube en snijdt, zoals de naam al doet vermoeden, allerhande onderwerpen aan. Hoewel de thematieken van de huidige tafelaars een wat meer serieuze en politiek geëngageerde smaak afgeven, worden de afleveringen uit de begindagen gekenmerkt door hilariteit. Dat wil zeggen, voor taalnerds, zoals ik. Een van de reeksen die door de tafelheren (en -dames hier en daar) werd gepresenteerd, concentreerde zich op Nederlandstalige muziek. Ondanks mijn verreikende liefde voor ons moerstaal heeft dit muziekgenre mij nooit echt bekoord. Daarentegen moet ik erkennen dat er taaltechnisch veel vermakelijks gebeurt in de Nederpop-scene. Hieronder een overzicht van vijf Nederlandstalige liedteksten waar Van Dale zich voor omdraait in zijn graf. Mede mogelijk gemaakt door de rakkers van de Snijtafel (klik op de titels om hun bespreking van het betreffende nummer te bekijken op Youtube). Doorgaan met het lezen van “Vijf Nederlandstalige nummers die echt nergens op slaan”

Inspiratie, Nederlandse Taal

Sterk (s)Taaltje Communicatie

Mus van het Dak sterk staaltje communicatieAhh… de taal, zo machtig, krachtig en in veel gevallen machtiger dan het zwaard (zo stelde althans Edward Bulwer-Lytton in 1839; alhoewel de daadwerkelijke oorsprong van deze gedachte nog veel verder terug lijkt te gaan). Nu is dit adagium natuurlijk enkel waar op het moment dat de taal, waarmee je het zwaard van jouw tegenstander probeert te verslaan, ook daadwerkelijk sterk is. Met gescheld, onwaarheden of geschreeuw versla je zelfs geen houten speelgoedzwaard. Het woord ‘krachtterm’ impliceert wellicht dat het de strijd aankan, maar het effect van een dergelijk woord heeft doorgaans meer weg van een zichzelf op de borst kloppende gorilla dan dat het daadwerkelijk de verpletterende overwinning bewerkstelligt die je voor ogen had. 

Wat maakt taal dan wél sterk en hoe gebruik je ‘sterke taal’ om jouw omgeving te overtuigen en te inspireren? Welnu, een ieder heeft een eigen stijl van schrijven, praten en anderszins communiceren. Toch zijn er mensen die hier beter in lijken te zijn dan anderen. Wat is hun geheim, wat doen of zeggen zij anders dan anderen? Hieronder een verzameling van de krachtigste zinnen en formuleringstechnieken die je kunt gebruiken om jouw taal te versterken. Doorgaan met het lezen van “Sterk (s)Taaltje Communicatie”

Inspiratie, Onderzoek, Zorg

Wat je niet weet over mantelzorg

Mus van het Dak wat je niet weet over mantelzorgOp deze mooie tiende van november is het, zoals elk jaar, de dag van de mantelzorg. Gek eigenlijk, dat deze groep slechts eenmaal per jaar officieel in het zonnetje wordt gezet, terwijl zij zich op alle andere dagen net zo hard inzetten voor hun dierbaren die hun hulp zo goed kunnen gebruiken. Deze inzet vraagt soms veel van de mantelzorger; zo veel zelfs dat volgens het CBS één op de zeven mantelzorgers zijn of haar taken te zwaar of overbelastend vindt. Niet gek, als je bedenkt dat de respondenten in deze categorie maar liefst 28 uur per week aan mantelzorg besteden, ten opzichte van het gemiddelde van 8 uur per week. Kijk je op van deze getallen? Dan zijn er waarschijnlijk nog wel meer feiten over mantelzorg die je zullen verbazen. Om het onderwerp meer aandacht te geven en de mantelzorgers de erkenning te geven die ze verdienen – op alle dagen en niet alleen vandaag – hieronder een rijtje van vijf feiten over mantelzorg die voor velen onbekend zijn. Doorgaan met het lezen van “Wat je niet weet over mantelzorg”

Nederlandse Taal, Onderzoek

De zeven meest gemaakte taal-, spel-, en stijlfouten in zakelijke communicatie

Mus van het Dak Taalfouten NederlandsDe moderne zakenvrouw of -man is anno 2017 misschien wel meer dan ooit bezig met tekst. Even snel een appje, een e-mailtje of een bijdrage aan het groepsgesprek in Slack of Microsoft Lync; we tikken wat af tegenwoordig. Ondanks deze toegenomen taalblootstelling, is het algehele niveau van het Nederlands onder deze groep niet verbeterd. Sterker nog, het lijkt soms wel of de vluchtigheid waarmee velerlei berichten de wereld in worden geholpen, een versterkende werking heeft op de verloedering van de Nederlandse taal. Welk een verlies! En bovendien: onprofessioneel!

Om enige kentering in deze beweging te bewerkstelligen, hieronder de zeven meest gemaakte taal-, spel- en stijlfouten in zakelijke communicatie (met tips om fouten in de toekomst te voorkomen): Doorgaan met het lezen van “De zeven meest gemaakte taal-, spel-, en stijlfouten in zakelijke communicatie”

Nederlandse Taal, Onderzoek

Rennen en Remmen

Rennen en remmen
Een uitgebreide versie met voetnoten, verwijzingen en een literatuurlijst is hier te vinden

Mus van het Dak Rennen en Remmen Helene Gelens Zet af en ZweefOver Hélène Gelèns en haar bundel Zet af en zweef

Hélène Gelèns is nog niet zo lang bekend als dichter in het literaire veld. Haar eerste bundel Niet beginnen bij het hoofd zag het daglicht in 2006, waarna in 2010 haar tweede bundel Zet af en zweef gepubliceerd werd. Uit deze laatste bundel wil ik een aantal gedichten analyseren en van deze gedichten mijn eigen interpretatie geven, hierbij (onder andere) gebruik makend van Op Poëtische Wijze waarna ik Gelèns zal proberen te plaatsen in een literair kader. Haar activiteiten bij de redactie van Terras, de digitale versie van het sinds 2008 opgeheven tijdschrift Raster, zullen hierbij een leidraad zijn. Doorgaan met het lezen van “Rennen en Remmen”

Digitale Technologie, Essay, Onderzoek

Multi-Me: How our lives have become intertwined with digital realities

Note: an extended version of this article with elaborating footnotes can be downloaded here
Multi-me

Mus van het Dak Multi-MeHow our lives have become intertwined with digital realities

The concept of ‘cyberspace’, originally invented by William Gibson and first used in his short story Burning Chrome (1982), has become a term most people born in the late 20th century have become quite familiar with. Originally a term which

‘describe[s] his [Gibson’s] fictional computer-generated virtual reality in which the information wealth of a future corporate society is represented as an abstract space’,

the word ‘is also used in very general terms to cover any sense of digitally generated ‘space’, from the World Wide Web to virtual reality’. Today, being ‘in’ cyberspace can be seen as an equivalent of being ‘online’, in one way or another. Even though (computer generated) virtual reality (in terms of a ‘simulated reality’) is for some a stage in technological development we have yet to reach, for others, this virtual reality has become ‘real’ and their most prominent reality. Most people experience some form of virtual reality on a daily basis, for example while checking in with their OV-chipcards, paying with their credit-/ or debit cards, or when checking up on your ‘friends’ posts on Facebook, Twitter or any other social media. However, there are also people, as is the case in Gibson’s Neuromancer, who live (most of) their everyday lives in cyberspace. These people have the idea that their existence in ‘cyberspace’ is more valuable, meaningful or significant than their existence in ‘the real world’. Doorgaan met het lezen van “Multi-Me: How our lives have become intertwined with digital realities”

Opinie, Social Media

#Erkenning

# Erkenning

Mus van het Dak Erkenning TreinVeel Nederlanders gaan dagelijks met het openbaar vervoer van de ene bestemming naar de andere. Deze passieve manier van reizen, – passief immers, want de reiziger heeft geen controle over de wijze en snelheid van het verplaatsen -, resulteert in een afwachtend ondergaan van deze reis. De grauwe steden en de vlakke weilanden van ons kikkerlandje die het decor van de doorreis vormen, zijn voor de moderne mens na een enkele retourreis al haast geen blik meer waardig en dus richt deze zich maar op de lichtgevende schijnwereld die vanuit zijn telefoonscherm lonkt en roept.

Doorgaan met het lezen van “#Erkenning”